Archeologisch Onderzoek Leiden (Archol) bv - Project Beegden Krijtenberg

Het onderzoek in het plangebied Beegden-Krijtenberg waar het voormalige kasteel “Huys tot Beegden” heeft gestaan (thans de hoeve “Huis Beegden”) heeft meer inzichten opgeleverd in de (pre) historische bewoning van het gebied.
In het mesolithicum zijn er enige activiteiten te bespeuren die vermoedelijk te maken hebben met jagers en verzamelaars in de omgeving. In de omgeving van Beegden zijn vaker vuurstenen artefacten aangetroffen, maar nooit is daadwerkelijk een kampplaats uit het mesolithicum aangetroffen zoals we die wel kennen aan de overkant van de Maas bij Linne en Sint Odiliлnberg.
Het is geenszins bewezen, maar wel aannemelijk dat de fossiele beek die is aangetroffen destijds het proefsleuvenonderzoek toen al in het landschap aanwezig was. De hoge dekzandrug in combinatie met een lager, natter, gelegen terrein zou in dat geval aantrekkelijk zijn voor jacht en voedselverzamelen.
De dekzandrug die in het noordelijke gedeelte van het terrein heeft gelegen zal groter en enigszins hoger zijn geweest dan nu nog resteert. De vele afgravingen in het centrale deel hebben er voor gezorgd dat dit beeld nu vertekend wordt.
In de metaaltijden zien we vooral ten noordwesten van het plangebied dat er meerdere activiteiten worden ontplooid voornamelijk in de bronstijd en de late ijzertijd. In de Romeinse tijd heeft dit
ook zijn weergave in het plangebied. De Heerstraat Zuid waaraan het plangebied in het zuiden grenst, is vermoedelijk het tracй geweest van de Romeinse weg tussen Nijmegen en Tongeren. Tijdens het nderzoek zijn daarvan geen restanten gevonden. De zespalige structuur, vermoedelijk een spieker, op de kop van de dekzandrug kan een restant zijn uit de Romeinse tijd. Deze zou in relatie gebracht kunnen worden met Romeinse landbouwactiviteiten binnen het plangebied en de directe omgeving.
In de middeleeuwen zien we vanaf 1275 een groei in Beegden die zich in de 15e eeuw manifesteert binnen het plangebied met de bouw van het kasteel van Beegden door de familie Van Merwijck. Het landgoed behoort aanvankelijk tot de Graven van Loon en vervolgens tot de Graven van Horne. In 1568 wordt de leen ingetrokken en komt Beegden onder het Bisdom van Luik te vallen. In de 17e en 18e eeuw worden nog leenvergaderingen in het kasteel van Beegden gehouden. In de late middeleeuwen is het gebied waarschijnlijk drassiger geworden. Hoewel de beek inmiddels is verland, zijn er diverse vennetjes in de naaste omgeving (voornamelijk ten westen van het kasteel) te vinden zoals het Langeven, Huiskensven en Hereven.
Het kasteel zal niet bijzonder groot zijn geweest als de locatie van de grachten goed is weergegeven. De maximale grootte zal ongeveer 35 x 75 meter zijn geweest. Indien men de grachten en ringwal daarbij optelt heeft een gebied van ongeveer 1,8 ha deel uit gemaakt van het kasteel. Hoewel muurrestanten van vermoedelijk de oudste fase van het kasteel zijn gevonden, liggen de meeste fundamenten vermoedelijk nog onder de nog bestaande bouw.