Beleidskaarten

Gemeenten hebben sinds de wijziging van de Monumentenwet per 1 september 2007 veel ruimte gekregen om een eigen invulling te geven aan de archeologische monumentenzorg. Bij een bestemmingsplan worden voorwaarden gesteld aan bouw-, aanleg- en sloopvergunningen, projectbesluiten en ontheffingen. Het belangrijkste instrument voor een gedegen erfgoedbeleid is de archeologische verwachtings- en beleidskaart, ook wel een erfgoedkaart genoemd. In deze kaart is informatie over het landschap, de archeologie en de cultuurhistorie opgenomen, zodat bij onderzoeksopdrachten deze gegevens niet opnieuw vergaard hoeven te worden. Hierdoor kunnen opdrachtgevers zich kosten besparen. Voordeel van de nieuwe rol van gemeenten is dat zij nu een integraal erfgoedbeleid kunnen voeren, waarbij beleidsvormen voor het gebouwde en het archeologische cultureel erfgoed op elkaar afgestemd kunnen worden. In samenhang met de zorg voor landschap, stedelijke inrichting en milieu.

Een gemeente kan hierbij direct invloed uitoefenen op de positieve effecten van erfgoedzorg: ruimtelijke kwaliteit, toerisme, uitstraling en identiteit. Tevens kan de gemeente de erfgoedbelangen afwegen tegenover andere belangen, aangezien zorg voor het erfgoed niet alleen positieve effecten heeft, maar ook als negatief ervaren kan worden. Proportionaliteit is daarom van groot belang, terwijl bij de voorbereiding en uitvoering van het beleid deskundigheid nodig is.

In de meeste gevallen ligt aan een beleidsadvieskaart een archeologische verwachtingskaart  ten grondslag. Een beleidsadvieskaart koppelt verwachtingswaarden en bekende archeologische terreinen aan concrete adviezen over aard en methode van archeologisch onderzoek. Een beleidsadvieskaart, gekoppeld aan een gemeentelijk archeologiebeleid, maakt voor iedereen direct duidelijk wat voor soort onderzoek nodig is in een bepaald gebied. Een beleidsadvieskaart kan daarnaast uitgebreid worden met de bovengrondse monumenten en met bijvoorbeeld landschappelijk waardevolle structuren en elementen. De gemeentelijke archeologische verwachtingskaart en de beleidsadvieskaart vormen de basis voor de bescherming van archeologische waarden in de voorschriften en op de plankaarten van bestemmingsplannen. 
De meeste gemeentes zijn inmiddels van een archeologiebeleid voorzien. Actualisatie van de onderzoeksgegevens dient periodiek te gebeuren. Daarnaast is het van belang deze geactualiseerde gegevens te toetsen aan de opgestelde archeologische verwachtingen. Dit voorkomt dat het erfgoedbeleid van een gemeente achterhaald is en niet voldoende aansluit op toekomstige wensen. Archol kan gemeenten van dienst zijn bij het up to date houden van hun beleidskaarten.

Kijk ook eens naar:

Programma van Eisen

Procesbegeleiding

Het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN)